CIVIL.5

02 Feb 1994 - 11 Apr 1994

Messages - ko.je.ko

ko.je.ko.222 vstan, -> #218, veca
>To je tvoje, subjektivno, misljenje, rekla bih da bj. ne radi po >tom principu. Da bj. ne radi po tom principu ne bi mogao tako nesto ni da napise ! Izgleda da je tekst preuzet iz neke problematicne literature ?
ko.je.ko.223 novim, -> #221, vitez.koja
" smatraj se lično odgovornim :) profi-killer, a? :)))
ko.je.ko.225 balinda,
RADIž BOčIĆ despot Kao srpski vojvoda sa vojskom prelazi oko 1500. u Ugarsku, gde su Srbima data sva prava uz obavezu da brane južnu granicu zemlje od Turaka. Kao zapovednik šajkaške flote na Dunavu, poznat je njegov uspešan pohod na Kladovo, Vidin i Nikopolj (1525). U boju sa Turcima kod Manđelosa razbio je Ferhad-pašinu vojsku koja je brojala oko 15.000 boraca. Učestovao je u bici na Mohaču (1526), a zatim je potukao Turke kod Petrovaradina i Titela. U borbi za ugarski presto bio je pristalica Jovana Zapolje koji ga je, kada je došao na vlast, imenovao za srpskog despota (1527). Umro je 1528. godine.
ko.je.ko.226 balinda,
VLASTIMIR VIŠESLAVIĆ knez Potiče iz porodice kneza Višeslava. Srpski knez iz sredine IX veka. Sa uspehom je vodio trogodišnji rat protiv Bugara, koje je predvodio han Presijam. Nove bugarske napade odbijali su njegovi sinovi Mutimir, Strojimir i Gojnik.
ko.je.ko.227 balinda,
ATANASIJE GERESKI dobrotvor Rođen je 1810. godine u žereviću (Srem). Skoro pola veka je proveo kao jedan od viđenijih trgovaca u Odesi. Baveći se trgovinom, postao je veoma imućan i ugledan. Svoju imovinu namenio je za prosvetne svrhe srpskom narodu i za duhovni razvitak mladeži srpske. Umro je u Novom Sadu 1885. godine.
ko.je.ko.228 balinda,
STEVAN TODOROVIĆ slikar Rođen je 13. aprila 1832. godine u Novom Sadu. Studirao je filozofiju i slikarstvo u Beču i Minhenu. Nastavnik crtanja na Velikoj školi, jedan od osnivača Narodnog pozorišta u Beogradu (gde je bio i glumac) i Beogradskog pevačkog društva. U Beogradu je imao besplatnu školu za slikanje, pevanje i gimnastiku. Kao slikar radio je ikonostase, kompozicije iz nacionalne istorije i portrete poznatih istorijskih ličnosti. Za pola veka izradio je oko 800 slika, od kojih oko 300 portreta i oko 500 ikona. Umro je u Beogradu 11. maja 1925. godine.
ko.je.ko.229 balinda,
PETRONIJE ŠIŠA vojvoda Rođen je u drugoj polovini XVIII veka u Starom Vlahu (Hercegovina). U Prvom srpskom ustanku prešao je u Srbiju. Učestovao je u svim bojevima oko Starog Vlaha i Užica. U bici na Ravnju (1813) odolevao je u šancu 17 dana silnoj topovskoj vatri i turskim jurišima i omogućio povlačenje rasutoj srpskoj vojsci ka Savi. Na kraju, kada im je nestalo municije, dočekivali su Turke na nož i kundak dok nisu svi izginuli.
ko.je.ko.230 balinda,
VELIMIR čIVOJINOVIĆ MASSUKA književnik Rođen je 4. decembra 1886. godine u Velikoj Plani. Pesnik, pozorišni radnik, dramski pisac, pripovedač i prevodilac sa više svetskih jezika. Uređivao je više listova i časopisa, bio je upravnik i režiser u Narodnom pozorištu u Beogradu. Studirao je na Filozofskom fakultetu u Beogradu i u Lajpcigu. Posle Drugog svetskog rata direktor Drame u niškom pozorištu. Pored prevoda Šekspirovih dela i drama i stihova drugih pisaca, značajne su i njegove zbirke pesama Odblesci u vodi i Stihovi, pripovetke Na tragu, drame žovek snuje i Stanica, knjige kritika i studija: Među savremenicima, Utisci i razmatranja, Iz književnosti i pozorišta i dr. Umro je u Beogadu 24. avgusta 1974. godine.
ko.je.ko.231 balinda,
BRANIVOJ JOVANOVIĆ vojvoda Rođen je 23. aprila 1883. godine u Kiseljevu (kod Požarevca). Odmah posle svršene Vojne akademije, onako mlad oficir, krenuo je preko srpsko-turske granice u borbu za oslobođenje Južne Srbije i Makedonije. Istakao se junaštvom u čuvenoj bici kod želopeka, sa nesravnjivo brojnijom turskom silom. To mu je donelo naziv vojvode (i ime "Vojvoda Brana"). Poginuo je u borbi sa turskom vojskom, opkoljen u selu Petraljici (kod Kumanova) 25. maja 1905. godine.
ko.je.ko.232 balinda,
STEFAN KNEčEVIĆ vladika Rođen je 15. juna 1806. godine u Očestovu (kod Knina). Arhimandrit manastira Krke, dalmatinski episkop. Veliki srpski patriota i borac za narodna prava srpskog naroda u Austro-Ugarskoj. Počasni doktor Univerziteta u žernovici. Umro je u Dubrovniku 28. januara 1890. godine.
ko.je.ko.233 balinda,
PAUN MATEIĆ vojvoda Rođen je u Meljnicama (kod Petrovca na Mlavi). U Prvom srpskom ustanku Karađorđe ga postavlja za buljubašu, a potom za vojvodu mlavskog. Naročito se istakao u boju na Kamenici. Bio je jedini vojvoda koji je pritekao u pomoć Stevanu Sinđeliću. Učestvovao je gotovo u svim bojevima na Deligradu, na Moravi i Timoku. Branio je prelaz preko Morave kod Kuliča (1813). Posle propasti ustanka sa vojvodama napušta Srbiju, ali se vraća 1815. i učestvuje u Drugom srpskom ustanku. Umro je u Meljnicama 1815. godine.
ko.je.ko.234 balinda,
SAVA MRKALJ kaluđer Rođen je 1783. godine u Sjeničaku (kod Karlovca). Učitelj i kaluđer. Objavio je čuvenu knjigu o srpskoj azbuci Salo debeloga jera libo azbukoprotres koja je prethodila Vukovoj jezičkoj reformi. U Palinodiji se delimično odrekao svoje grafičko-ortografske reforme. Umro je u Beču 1833. godine.
ko.je.ko.235 balinda,
MIHAILO PETROVIĆ avijatičar Rođen je 1884. godine. Vazduhoplovni narednik, pilot srpske vojske. Prvi avijatičar u svetu koji je poginuo u ratnoj akciji, u Prvom balkanskom ratu protiv Turaka, pri vršenju borbenog zadatka, u izviđanju nad Skadrom pod srpskom opsadom. Stradao je nad aerodromom Barbaluš 7. marta 1913. godine.
ko.je.ko.236 balinda,
ĐORĐE PROTIĆ političar Rođen je oko 1793. godine u Beloj Crkvi. Služio je u sudskoj struci, član srpske deputacije prilikom zaključivanja Jedrenskog mira (1829). Predsednik beogradskog suda i jedno vreme član Državnog saveta. Ministar unutrašnjih dela, predstavnik knežev i ministar inostranih dela (1839-1842). Posle pada kneza Mihaila, a na zahtev i Porte i Saveta, našao se u izgnanstvu. Umro je u Beogradu 25. novembra 1857. godine.
ko.je.ko.224 balinda,
DOBROSAV RUčIĆ političar Rođen je 1854. godine u žačku. Studirao je prirodne nauke u Cirihu, Minhenu i Jeni. Kao napredni radikal bio je više puta hapšen i osuđivan od autoritarnih režima. U radikalskim vladama zauzimao je položaj ministra prosvete i crkvenih poslova (1903), a bio je i državni savetnik. Radio je kao dvorski bibliotekar. Za vreme Prvog svetskog rata je interniran. Objavio je veći broj književnih i naučnih radova. Umro je u Kruševcu 13. oktobra 1918. godine.
ko.je.ko.237 dcolak, -> #235, balinda
│ Rođen je 1884. godine. Vazduhoplovni narednik, pilot srpske vojske. Prvi │ avijatičar u svetu koji je poginuo u ratnoj akciji, u Prvom balkanskom ratu │ protiv Turaka, pri vršenju borbenog zadatka, u izviđanju nad Skadrom pod │ srpskom opsadom. Stradao je nad aerodromom Barbaluš 7. marta 1913. godine. Radi informisanosti, pilot je ispao iz stolice :) Sledge DAMMIR!
ko.je.ko.238 wizard,
Dr Danilo č. Marković Redovni profesor Fakulteta političkih nauka Univerziteta u Beogradu. Svojim radovima i univerzitetskom pedagoškom aktivnošću spada u poznate i priznate poslenike u oblasti socioloških nauka. Napisao je veliki broj naučnih i stručnih radova (preko šest stotina bibliografskih jedinica). Autor je 24 knjige, od kojih je sam napisao 16, a u saradnji sa drugim autorima osam. Radovi profesora D. č. Markovića objavljeni su u preko 80 časopisa i zbornika radova, u Jugoslaviji i u drugim zemljama (žehoslovačkoj, Nigeriji, DDR, Rusiji, Indiji). Neki radovi su objavljeni na više jezika. Održao je veliki broj predavanja na univerzitetima u Jugoslaviji i drugim zemljama (Bugarskoj, Poljskoj, Mađarskoj, SSSR, Francuskoj, Velikoj Britaniji, Rumuniji, DDR). Učestvovao je kao podnosilac referata u radu većeg broja jugoslovenskih i međunarodnih naučnih skupova. Pored obimnog pedagođkog i naučnog rada, dr D. č. Marković obavljao je niz značajnih funkcija na univerzitetima u Nišu i Beogradu: dekan Ekonomskog fakulteta u Nišu, dekan Defektološkog fakulteta u Begoradu, dekan Fakulteta političkih nauka u Beogradu i dr. Profesor D. č. Marković je biran: za poslanika Skupštine Republike Srbije, SR Jugoslavije, člana Vlade, ministra prosvete i potpredsednika Vlade Republike Srbije.
ko.je.ko.239 milan, -> #238, wizard
> Dr Danilo č. Marković Odakle je, 'leba ti, ova enciklopedijska jedinica? Pl poz M
ko.je.ko.240 bjevdjic,
OTO FON BIZMARK drzavnik Rodjen 1815. godine. Nemacki drzavnik; svrsio prava i stupio u diplomatsku sluzbu; 1851. poslanik u pruskoj Dijeti, zatim pruski poslanik u Petrogradu 1859. i Parizu 1862; kancelar Prusije postao 1862. i otad neprekidno radio na ujedinjenju Nemacke, krvlju i gvozdjem, pod okriljem Prusije, a posle i na jacanju nemackog Rajha; proveo reformu vojske, U savezu sa Austrijom napao Dansku 1864. i dobio Slezvig, cime je pojacao polozaj Prusije; posle pobede nad Austrijom 1866, ujedinjuje s Prusijom severne nemacke drzavice i stvara Severnonemacki savez. Isprovocirao je nemacko-francuski rat ("Emska depesa"), i blagodareci uspehu u ratu ujedinio s Prusijom i juzne nemacke drzavice, 18. januara 1871. proglasio Nemacku za carevinu, a Vilhelma I za cara, mada je vladarima pojedinih drzavica i dalje ostavio suverena prava. Zatim je nastojao da izoluje Francusku i 1873. sklopio "trojecarski savez" izmedju Nemacke, Austrije i Rusije, a posle izlaska Rusije iz saveza ostvario 1882. nov trojni savez izmedju Nemacke, Austrije i Italije; uspeo je da osvoji za Nemacku neke kolonije (1885) i da s Rusijom zakljuci pakt bezbednosti. U unutrasnjoj politici oslanjao se na junkere i krupne kapitaliste, i nastojao da pruski militaristicki apsolutizam prosiri na celu Nemacku; suzbijao separatisticke teznje nemackog katolickog juga, zbog cega je dosao u sukob s katolickom crkvom ("Kulturkampf"); gusio politicke slobode i radnicki pokret; 1878. izdao protiv socijalista "Izuzetni zakon", kojim je stavio nemacku socijaldemokratiju van zakona. Zbog sve vece nepopularnosti i neslaganja s novim carem Vilhelmom II napustio vlast 1890, posle 28 godina gotovo skoro neogranicene vladavine. Umro je 1898. godine.
ko.je.ko.241 bjevdjic,
VOLFGANG AMADEUS MOCART kompozitor Rodjen 1756. godine. Austrijski kompozitor, jedan od najvecih muzickih stvaralaca; vec u ranom detinjstvu se afirmisao i kao kompozitor i kao izvodjac na cembalu i drugim instrumentima; veoma plodan, narocito se istakao u operi, ali je komponovao i veliki broj simfonija, drugih orkestarskih kompozicija, koncerte za mnoge instrumente, kamernu muziku, mise, nedovrseni "Rekvijem" i drugo. Dela: opere "Carobna frula", "Cosi fan tutte", "Figarova zenidba", "Don Huan", "Otmica iz seraja" i drugo. Svakog leta Mocartovo rodno mesto Salcburg priredjuje u njegovu cast muzicki festival. Mocart je umro 1791. godine.
ko.je.ko.242 bjevdjic,
SERGEJ MIHAJLOVIC AJZENSTAJN reditelj Rodjen 1898. godine. Ruski filmski reditelj, jedan od najvecih na svetu, po profesiji arhitekt; dao osnove filmskoj umetnosti; u pocetku crtao plakate, zatim bio scenograf i pozorisni reditelj-avangardist; na filmu poceo 1923. kao montazer; snimio svega 9 filmova (prikazivano 8) i napisao knjige "Filmsko osecanje" i "Filmski oblik"; tvorac teorije o vertikalnoj i horizontalnoj montazi i teorije asinhroniteta; svojim filmovima (narocito u doba nemog filma) i teoretskim postavkama dao neprocenjiv prilog oblikovanju filmskog izrazajnog jezika; izvrsio ogroman uticaj na razvoj filma u svetu. Filmovi: "Strajk" (1924), "Oklopnjaca Potemkin" (1925), "Oktobar" (1927), "Staro i novo" (1929), "Sentimentalna romansa" (u Francuskoj), "Da zivi Meksiko" (1933), "Aleksandar Nevski" (1938), "Ivan Grozni" (I deo, 1943-44, II deo 1946). Umro kao je profesor Filmske akademije u Moskvi 1948. godine.
ko.je.ko.243 bjevdjic,
DZDRDZ GORDON BAJRON pesnik Rodjen 1788. godine. Veliki engleski pesnik, romanticar i pesimist; olicavao slobodan ljudski duh u pobuni protiv poretka i okvira ondasnjeg drustva, pa otud njegov veliki uticaj i popularnost kod naroda na kontinentu Evrope koji su bili pod jarmom tudjinskog ili domaceg despotizma. Uvredjen napustio Englesku 1816. i nastanio se u Italiji, gde je ispevao svoja najveca pesnicka dela: "Cajld Herold", "Kain", "Manfred i Don Zuan"; 1823. otisao u pomoc grckom narodu, koji se borio za svoje oslobodjenje od Turaka, ali smrt ga je sprecila da uzme ucesca u borbi. Umro je u Misolongiju, u Grckoj 1824. godine.
ko.je.ko.244 bjevdjic,
RENE DEKART filozof Rodjen 1596. godine. Francuski filozof, matematicar i fizicar, jedan od osnivaca novovekovne filozofije, posebno njenog racionalizma; polazni stav svoje filozofije dao u izrazu: Cogito, ergo sum (Mislim, dakle postojim); jedan od najistaknutijih matematicara i fizicara svog vremena. U filozofiji dualist, smatrao da postoje dve supstance: telesna i duhovna; prva ima atribut prostornosti, druga atribut misljenja; verovao i u Boga kao u trecu supstancu; do istine se dolazi samo umom, kriterijum istine je u njemu; tvrdio je da postoje tzv. urodjene ideje; hteo je da izmiri nauku i religiju. U fizici dosledan mehanist; smatrao je da je priroda neprekidan skup materijalnih cestica i da materija ima svojstvo prostornosti; mehanicko kretanje materije, prema zakonima mehanike, osnov je svih kretanja, pa i zivota materije. Tvorac je analiticke geometrije, koju je izradio metodom koordinata; prvi je u matematiku uveo promenljivu velicinu i funkciju, tj. kretanje i dijalektiku, sto je znacilo prelomnu tacku u njenom daljem razvitku, i time pomogao zavrsnu izgradnju infinitezimalnog racuna. Materijalistickim pogledima na prirodu unapredio nauku i filozofiju, a idealistickim stavovima stitio religiju. Glavna dela: "Rasprava o metodu", "Pravila za rukovodjenje umom", "Metafizicka razmatranja", "Principi filozofije", "Fizika i matematika", "Geometrija" ("Geometrie", 1637) i drugo. Umro je 1650. godine.
ko.je.ko.245 bjevdjic,
OSKAR VAJLD knjizevnik Rodjen 1854. godine. Engleski knjizevnik, esteta; pored pesama i pripovedaka, napisao roman "Slika Dorijana Greja", nekoliko duhovitih komedija ("Idealan muz", "Lepeza Ledi Vindermir", "Glavno je zvati se Ernest"), dramu "Saloma" (na francuskom), ali najbolja i najcuvenija su mu dela "De Profundis" (napisano na robiji u Redingu, gde je, osudjen za seksualnu nastranost, gde je bio od 1895. do 1897. godine) i "Balada o tamnici u Redingu" (napisano 1889). Po izlasku sa robije ziveo u Parizu pod imenom Sebastian Melmoth. Umro je 1900. godine.
ko.je.ko.246 spantic, -> #238, wizard
> Dr Danilo č. Marković Zar je dotični, bog da mu dupu prosti ;) pandrkno?
ko.je.ko.260 balinda,
ĐORĐE RAJKOVIĆ književnik Rođen je 23. aprila 1825. godine u Novom Sadu. Završio je prepsorandiju i radio kao učitelj u Vukovaru i Novom Sadu. Borac za srpska prava i autonomnu Srpsku Vojvodinu. Pored pedagoških i književno-biografskih studija, bio je veoma snažan humoristički pisac. Objavljivao je radove u listovima Humorist, Ren i Komarac, gde je bio i urednik. Umro je u Novom Sadu 28. jula 1886. godine.
ko.je.ko.249 balinda,
MIHAJLO VUJIĆ državnik Rođen je 26. oktobra 1853. godine u Beogradu. Studirao je u Beču, Minhenu, Berlinu i Lajpcigu, gde je i doktorirao. Profesor Velike škole u Beogradu, ministar finansija više puta, poslanik Srbije na strani. Predsednik vlade (1901-1902), član Srpske kraljevske akademije. Pisac zapaženih dela iz oblasti finansija i ekonomije. Naročito mu je zapaženo delo Načela narodne ekonomije. Umro je u Sušaku 1. marta 1913. godine.
ko.je.ko.259 balinda,
STEVAN V. POPOVIĆ pedagog Rođen je 22. septembra 1845. godine u Starom Bečeju. Završio je prava u Pešti. Bio je jedno vreme nadzornik Tekelijanuma. Ministar prosvete (1884-1886) i finansija (1895-1896). Dopisni član Srpskog učenog društva. Radio je na organizaciji školstva i modernizaciji osnovne nastave. Objavio je više pripovedaka, studija o savremenim književnicima, rasprava iz pedagogije i nekoliko udžbenika. Uredio je nekoliko listova i kalendara, a izdavao je Srpske ilustrovane novine. Umro je u Zemunu 26. januara 1918. godine.
ko.je.ko.258 balinda,
VIĆENTIJE PETROVIĆ vojvoda Rođen je oko 1870. godine u Koraćici. Učesnik u oba srpska ustanka. Ustanički starešina koji je uživao velik ugled u narodu. Priča se da su mu dvanaest kuršuma izvadili iz mrtvog tela. Umro je u Koraćici 31. oktobra 1822. godine.
ko.je.ko.257 balinda,
ATANASIJE NIKOLIĆ profesor Rođen je 18. januara 1803. godine u Brestovcu (Bačka). Studirao je tehniku u Beču. Rektor Liceja, prvi saradnik Ilije Garašanina i kneza Mihaila Obrenovića. žlan Društva srpske slovesnosti. Ogledao se u mnogim disciplinama. Poznat je bio kao slikar, pisac, glumac, prosvetni i književni radnik. Ostavio je više naučnih radova, drama, poljoprivrednih pouka i filozofskih rasprava. Umro je u Beogradu 28. jula 1882. godine.
ko.je.ko.256 balinda,
DRAGUTIN MILUTINOVIĆ general Rođen je 16. septembra 1865. godine u Beloševcu (kod Kragujevca). Posle Vojne akademije u Beogradu studirao je i u Rusiji. Učestvovao je u oba balkanska rata kao komandant Timočke divizije, a istakao se u borbama kod Krivolaka i na Bregalnici. U Prvom svetskom ratu komandovao je Šumadijskom divizijom koja je razbila neprijatelja u Kolubarskoj bici. Odlikovan je Karađorđevom zvezdom sa mačevima i drugim domaćim i stranim vojnim odlikovanjima. Pored prikaza i kritika u časopisima napisao je više zapaženih vojnih dela (Bonapartin rat u Italiji 1796-97, Rusko-turski rat 1877-78. i dr.). Umro je u Beogradu 5. januara 1941. godine.
ko.je.ko.255 balinda,
JOVAN MARINOVIĆ državnik Rođen je 1821. godine u Sarajevu. Studirao je u Parizu. Poslanik Srbije u Parizu, ministar finansija koji je doneo prvi budžet (1856-1857), ministar inostranih poslova i predsednik vlade Srbije (1873-1874). žlan Srpskog učenog društva. Naročito je aktivan u vreme Ilije Garašanina. Posle ubistva kneza Mihaila postaje šef privremenog namesništva. Umro je u Villers-sur-Mer (Francuska) 30. jula 1893. godine.
ko.je.ko.253 balinda,
VULE ILIĆ KOLARAC vojvoda Rođen je oko 1770. godine u Kolarima (kod Smedereva). Hajdukovao je u četi Stanoja Glavaša pre Prvog srpskog ustanka i u prvim ustaničkim borbama. Kasnije ga je Karađorđe uzeo uz sebe i po zauzeću Smedereva postavio za komandanta i vojvodu smederevskog. Istakao se naročito u boju na sjeničkom polju Suvodolu (1809). Bio je glavni zapovednik srpske vojske na ušću Morave kod Kuliča, gde je branio glavni prelaz preko Morave. Videći beznadežnost svoga položaja (1813), naredio je da se spali smederevski grad, topove pobacao u Moravu, ostatak vojske rasturio i prešao u Austriju. Umro je u Bukureštu u proleće 1834. godine.
ko.je.ko.252 balinda,
JOSIF ĐORĐEVIĆ general Rođen je 25. jula 1880. godine u Vranju. Profesor Vojne akademije, načelnik Vojno-geografskog instituta. Istakao se kao velik ratnik u balkanskim ratovima i u Prvom svetskom ratu. Napisao je više stručnih vojnih dela iz geografije. Umro je u Beogradu 28. oktobra 1953. godine.
ko.je.ko.251 balinda,
MARKO TRIFKOVIĆ državnik Rođen je 6. septembra 1864. godine u Beogradu. Završio je prava u Beogradu, a studirao jeu Berlinu i Cirihu . U Narodnu skupštinu ulazi veoma mlad kao narodni poslanik. Kao vrhunski političar Radikalne stranke i odličan parlamentarac, niz godina zauzimao je položaje ministra pravde ili unutrašnjih poslova, a jedno vreme bio je i predsednik vlade (1912)i Narodne skupštine. U javnom radu koji je obavljao u najsudbonosnijem vremenu za srpski narod nije štedeo sebe. Umro je u Beogradu 7. jula 1930. godine.
ko.je.ko.250 balinda,
MILORAD GOĐEVAC lekar Rođen je 1. marta 1860. godine u Valjevu. Medicinu je studirao u Beču. Organizator srpske oružane akcije u Južnoj Srbiji i Makedoniji i osnivač prvog dobrovoljljačkog odbora. Zahvaljujući radu odbora ta četnička akcija uzela je velike razmere i umnogome doprinela oslobođenju ovih krajeva, napredovanju i pobedama srpske vojske u Prvom balkanskom ratu protiv Turske. Umro je u Beogradu 1934. godine.
ko.je.ko.247 balinda,
DAVORIN DARKO RIBNIKAR novinar Rođen je 16. maja 1878. godine u Svilajncu. Studirao je prava u Berlinu i Jeni. Urednik Politike, najvećeg srpskog i jugoslovenskog dnevnika. Učestvovao je u oba balkanska rata. Poginuo je kao rezervni kapetan srpske vojske u Prvom svetskom ratu, na Drini 31. avgusta 1914. godine.
ko.je.ko.254 balinda,
LJUBOMIR JOVANOVIĆ žUPA novinar Rođen je 1877. godine u Brezovi (kod Moravice). Prava je završio u Beogradu. Vođa studentskih martovskih demonstracija 1903. u Beogradu. Osumnjičen za zaveru protiv kralja, kao jedan od vođa udruženja "Ujedinjenje ili smrt", morao je da napusti Srbiju i ode u Beč. Međutim, posle majskog prevrata vraća se u zemlju. Početkom 1905. uključuje se u četničku akciju i odlazi da se bori za oslobođenje Južne Srbije i Makedonije od Turaka. Osnivač i urednik Pijemonta (1911). Učestvuje u oba balkanska rata. Boreći se junački kod Krivolaka, pada teško ranjen, da bi uskoro i podlegao ranama i koleri, u skopskoj tvrđavi 25. juna 1913. godine.
ko.je.ko.261 balinda,
MAŠAN BOčOVIĆ serdar Rođen je 4. marta 1858. godine u Piperima. Ministar vojske Crne Gore. Istakao se u Prvom svetskom ratu kao komandant Starosrbijanskog odreda. Umro je u Podgorici 25. septembra 1920. godine.
ko.je.ko.262 bjevdjic,
MIKELANDJELO BUONAROTI vajar-slikar-arhitekt Rodjen 1475. godine. Italijanski vajar, slikar, arhitekt i pesnik; jedan od najvecih umetnika i najpotpunijih predstavnika renesanse u Evropi; svojim radom pretezno vezan za Firencu i Rim; kao vajar on trazi u ljudskom telu ne samo lepo proporcionisane oblike nego i aktivnu snagu, izraz zivota, dramaticnu intezivnost misli i osecanja; prvo njegovo znacajno delo je "David", statua visoka 5 metara (u Akademiji u Firenci); vrhunac njegovog vajarskog stvaralastva su figure za grobnicu pape Julija II; "Mojsije" (u crkvi Svetog Petra u Rimu) i "Robovi" (u Luvru) i za grobnicu porodice Medici: "Jutro", "Vece", "Dan", "Noc" (u crkvi San-Lorenco u Firenci); kao slikar izradio je u Sikstinskoj kapeli u Vatikanu devet epizoda iz Starog zaveta, okruzene figurama sibila i proroka, kao i dzinovski "Strasni sud", velicanstvena slikarska dela koja se odlikuju plasticnoscu, duboko prostudiranim pokretima i odsustvom pejzaza; kao arhitekt, sagradio u Firenci Lorencovu biblioteku, a u Rimu dovrsio najlepsu palatu renesansnog doba, Farneze, i nastavio rad na crkvi Svetog Petra, cija je celina njegova zamisao, kao i grandiozno kube na crkvi; primenjujuci u arhitekturi sistem proporcija i koristeci anticke elemente, manje tezi da postigne idealnu harmoniju, a vise tezi da izazove kod gledaoca utisak snage i ogromnosti, vezujuci se za gotiku i nagovestavajuci barok; napisao znatan broj stihova misaonog sadrzaja i strasnog izraza ("Soneti", "Madrigali"). Umro je 1564. godine.
ko.je.ko.264 bjevdjic,
ZAN LAFONTEN pesnik Rodjen 1621. godine. Francuski pesnik; prijatelj Rasina, Molijera i Boaloa; pisao pesme, komedije, opere, balete i romane, ali je najpoznatiji po svojim "Basnama" (240 basana, podeljenih u 12 knjiga), na kojima je radio 30 godina; koristeci vec obradjene teme, narocito grckih i latinskih pisaca, obnovio i proslavio ovaj knjizevni rod zivim, plasticnim i duhovitim nacinom pricanja; stvorio svoju versifikaciju, majstorski mesajuci najraznovrsnije stihove; prevodjen je na mnoge svetske jezike. Dela: pesme "Adonis", "Elegija nimfama Boa", "Filemon i Baukida"; roman "Ljubav Psihe i Kupidona"; price (u stihovima) i drugo. Umro je 1695. godine.
ko.je.ko.267 bjevdjic,
VELA NIGRINOVA glumica Rodjena 1862. godine. Slovenska glumica, istaknuta tragetkinja velikog glumackog renomea; prvakinja beogradskog Narodnog pozorista, ciji je clan bila od 1882; imala znatan uticaj na razvitak glume u Srbiji; bila je idol publike krajem XIX veka; dostojanstvena, nervna, impozantna, nije zanosila zenstvenoscu, vec sugerisala svoju velicinu unutrasnjom snagom, formatom i snaznim altom. Vaznije uloge: Julija, Ofelija (Sekspir), Eboli (Siler, "Don Karlos"), Marija Stjuart (Siler), Mona Vana (Materlink), Nora (Ibzen), Debora (Mozental), Magda (Inderman, "Zavicaj"), Violeta (Dima Sin, "Gospodja s kamelijama"). Umrla je 1909. godine.
ko.je.ko.266 bjevdjic,
HENDRIK ANTON LORENC fizicar Rodjen 1853. godine. Holandski teorijski fizicar, profesor Univerziteta u Lajdenu, jedan od najvecih teorijskih fizicara svoga vremena; zasnovao i razradio teoriju elektrona; dao znatne priloge u elektrodinamici, objasnio i predvideo mnoge elektromagnetske i opticke pojave vezane za naelektrisane cestice i elektromagnetsko polje, izracunao mnoge velicine karakteristicne za elektromagnetska, opticka i toplotna svojstva sredine; objasnio dispersiju svetlosti, dao vezu medju indeksom prelamanja svetlosti sredine i njenom gustinom, dao teoriju Zemanovog efekta, zasnovao elektrodinamiku sredina koje se krecu; izveo cuvene "Lorencove transformacije" u specijalnoj teoriji realativnosti. Zajedno sa P. Zemanom 1902. dobio Nobelovu nagradu za fiziku. Aktivno je zastupao materijalisticko shvatanje sveta. Umro je 1928. godine.
ko.je.ko.265 bjevdjic,
HEKTOR BERLIOZ kompozitor Rodjen 1803. godine. Francuski kompozitor i muzicki pisac, tvorac francuske programske muzike, vodj muzickog romantizma; izvrsio veliki uticaj na evropsku muziku; pisao muzicke clanke i kritike; komponovao simfonijska dela, opere i drugo. Dela: "Fantasticna simfonija", "Herold u Italiji"; opere "Trojanci u Kartagini", "Benvenuto Celini"; dramska legenda "Prokletstvo Fausta", i drugo. Napisao poznato delo "Nauka o instrumentaciji. Umro je 1869. godine.
ko.je.ko.263 bjevdjic,
NILS BOR fizicar Rodjen 1885. godine. Danski teorijski fizicar, jedan od najistaknutijih naucnika XX veka; 1911. saradjuje sa Raderfordom u Engleskoj, docent u Mancesteru, profesor Univerziteta u rodnom Kopenhagenu; postavio teoriju strukture atoma za model koji je Raderford predlozio ("Borova teorija") prema Plankovoj kvantnoj u klasicnoj fizici, dajuci i neobicne stavove ("Borovi postulati"); uspesno objasnio svetlosne spektre atoma vodonika; 1943-45. u SAD ucestvovao u naucnim istrazivanjima koja su prethodila proizvodnji atomske bombe; jos 1939. sa Vilerom (Wheeler) dao teoriju o mogucnosti nuklearne fisije uranijuma 235 termickim (sporim) neutronima, sto je imalo presudan uticaj na orijentaciju na taj izotop. Dao i znacajne radove u oblasti filozofije i fizike, ali nije uvek dosledan svojim istrazivanjima u fizici. Njegovo ime nose mnoge fizicke velicine, principi i konstante u atomskoj fizici (Borove orbite, poluprecnik, model atoma s Raderfordom, Borovi uslovi frekvencije, Borov princip komplementarnosti, Borov princip korespodencije, Borov magneton itd.). Dobio je Nobelovu nagradu za fiziku 1922. Umro je 1962. godine.
ko.je.ko.268 wizard, -> #239, milan
> Odakle je, 'leba ti, ova enciklopedijska jedinica? Prepisao sam, uglavnom od reči do reči, tekst koji je objavljen u publikaciji "Od učiteljske škole do učiteljskog fakulteta", izdatoj, valjda, povodom osnivanja istog, a koja mi je, stivajem okolnosti, dopala do ruku. Dotični je u delu knjige koji nosi naslov "Posebno zaslužan za osnivanje Učiteljskog fakulteta". Ima i slika, ali trenutno nisam mobilan pa ću GIF da pošaljem za nekih nedelju-dve. ;)
ko.je.ko.269 wizard, -> #246, spantic
> Zar je dotični, bog da mu dupu prosti ;) pandrkno? žulo bi se... ;)
ko.je.ko.270 ndragan, -> #183, novim
/ tumačenje Bodlerovog pesništva je moguće TEK kad se zanemari je li / bio ili nije etc. sve dok je iole važno da li je autor nekog teksta U redu je to, što se tiče tumačenja teksta, ali je ovde reč baš o biografiji - izostaviti, ili se mrštiti kad se ne izostavi tako nešto, vuče mi na romantizovane zašećerene biografije iz prošlog veka. Rusi su to zvali lakirovka. Što se baš samog tumačenja tiče, smatram da je irelevantno da li je pesnik bio vaki ili naki, da li je imao bube u glavi ili u gaćama, ostavio je tekst i tekst je na stolu da radimo s njim šta umemo. Da li bi tekst bio drugačiji da je raspored buba bio obratan, spada u rasprave o babi, troli i tramvaju. Bue_ Ndragan
ko.je.ko.275 bjevdjic,
KARL MAJ pisac Rodjen 1842. godine. Jedan od najcitanijih nemackih decijih pisaca. U njegovim romanima, cija se radnja uvek odvija u egzoticnim zemljama, redovno je najsimpaticniji glavni junak Nemac koji lako pobedjuje domoroce. Zbog toga ga je veoma cenio i nemacki car Vilhelm, a kasnije i Hitler. Maj je u mladosti bio na robiji zbog prevara, kradja i razbojnistva; na robiji je i poceo da pise. Tek u starosti je posetio neke krajeve sveta o kojima je pisao. Najpoznatiji su mu romani o Indijancima. Glavna dela: "Vinetu", "Blago u srebrnom jezeru", "Old Surhend", "Ardiston i Dzinistan", "U carstvu srebrnog lava" i drugo. Umro je 1912. godine.
ko.je.ko.274 bjevdjic,
BJERNSTERNE BJERNSON knjizevnik Rodjen 1832. godine. Norveski knjizevnik, novinar i politicar; romanticar; zalagao se za slobodu svoga naroda, za republiku odvojenu od Svedske, za darvinizam i pozitivizam; pomagao i borbu Srba i Slovaka protiv nacionalnog ugnjetavanja u Austro-Ugarskoj Monarhiji; pisao price u narodnom duhu, pesme, drame, komedije i romane. Glavna dela: drame "Kralj Sver", "Sigurd Slembe", "Pastor Sang", "Iznad ljudskih moci", "Stecaj", "Novi sistem", roman "Tomas Randalen", komedija "Kada mlado vino previre", i drugo. 1903. dobio Nobelovu nagradu za knjizevnost. Umro je 1910. godine.
ko.je.ko.273 bjevdjic,
CARLS DIKENS romansijer Rodjen 1812. godine. Engleski romansijer; knjizevni rad poceo crtama "Bozove skice", 1836; sledece godine objavio humoristicki roman "Pikvikov klub", kojim je odmah stekao veliku popularnost; realist u poznavanju zivota malih i neznatnih ljudi koji su uvek njegova tema, ali on taj zivot idealizuje; njegova velika popularnost dolazi od sirokog i vedrog humora i izvanredne sposobnosti crtanja likova. Mana mu je pateticnost, ali ona ima svoje opravdanje: njega su duboko dirale nepravicnosti drustvenog pokreta, i on ih je izneo na videlo i zatalasao javno mnjenje, pa je tako Parlament sproveo izvesne reforme. Glavna dela: romani "David Koperfild", "Pikvikov klub", "Oliver Tvist", "Mala Dorit", "Nikolas Niklbi", "Velika ocekivanja", "Prodavnica starih retkosti", "Sumorna kuca", "Martin Calzvit"; pripovetke "Tri duha", "Cvrcak na ognjistu", "Bitka zivota" i drugo. Umro je 1870. godine.
ko.je.ko.271 bjevdjic,
NIKOLAJ VASILJEVIC GOGOLJ knjizevnik Rodjen 1809. godine. Ruski knjizevnik; prvi put se pojavio u casopisu "Otadzbinski zapisi" (1830) romanticno-folklornim pripovetkama, i naprecac osvojio citaoce i knjizevnu kritiku; sledece price su sporije ali zivotnije, romanticne jedino u fatalistickom mirenju sa sudbinom, inace inspirisane svakidasnjicom; produkt ovog perioda je i "Taras Buljba", delo u kome je autor ponesen romanticarskim divljenjem prema slobodoljublju, castoljublju i rodoljublju svojih kozackih predaka. Karijeristi, podmitljivci, sitni kradljivci tudjeg vremena i truda, pijani silnici i oni koji u picu tope tugu, usli su u njegovo delo i oziveli ogromnu pozornicu spahijske Rusije kroz poemu "Mrtve duse" i komediju "Revizor"; njegovi junaci: Manilov, Sobakevic, Nozdrjov, Hlestakov, Akakije Akajevic Basmackin, Cicickov i drugi, postali su pojmovi. Kasnije, gotovo prestravljen uzasima koji su u njegovim knjizevnim delima verno slikali Rusiju, poceo se kajati pred sobom i drustvom, i napisao knjigu "Izabrana mesta iz prepiske sa drugovima"; bez uspeha je pokusao da na mracnu sliku Rusije baci svetle tonove i stvori pozitivne junake; ruku spasenja pruzio mu je Belinski u cuvenom pismu, i pokusao ga spreciti da se udavi u sopstvenom ocaju; bilo je uzalud: nekoliko dana pred smrt unistio je rukopis II toma "Mrtvih dusa". Gogoljevo delo presudno je uticalo na razvitak ruske umetnicke proze; na osnovu njegovog knjizevnog postupka Belinski je formulisao principe tzv. naturalne skole u ruskoj knjizevnosti; Cernisevski ga je smatrao za osnivaca "satiricnog ili tacnije kritickog pravca ruskog realizma", dominantnog u ruskoj knjizevnosti XIX i pocetkom XX veka. Ostala dela: pripovetke "Vecera na salasu kraj Dikanjke", "Mirgorod", "Arabeske"; komedija "Zenidba", i drugo. Umro je 1852. godine.
ko.je.ko.272 bjevdjic,
ABRAHAM LINKOLN drzavnik Rodjen 1809. godine. Sesnaesti predsednik SAD (1860-65); bio je zemljoradnik, drvoseca, ladjarski momak, upravnik poste, advokat, clan Kongresa; pripadao Republikanskoj stranci, stranci americke industrijske burzoazije, koja je bila za ukidanje crnackog ropstva, jer je ono ometalo razvoj masinske industrije. Kao predsednik vodio rat s juznim drzavama SAD, ciji su vlasnici plantaza bili za odrzavanje crnackog ropstva (americki gradjanski rat, 1861-65). Posle pobede nad juznim drzavama ropstvo je ukinuto na celoj teritoriji SAD. Pao kao zrtva atentata 1865. godine; ubile su ga pristalice robovskog sistema.
ko.je.ko.276 bjevdjic,
VECELI TICIJAN slikar Rodjen izmedju 1487. i 1490. godine. Italijanski slikar, jedan od glavnih predstavnika venecijanske skole i najslavnijih majstora renesanse; sledbenik je Belinija i sadrug Djordjona; postepeno sazrevao, da bi u kasnim godinama stvorio svoja najznacajnija dela; imao izrazit smisao za culnost, lepotu ljudskog tela i toplinu boja; od kompozicija iz anticke mitologije, kojima se najvise proslavio najcuvenije su: "Bahanal", "Jupiter i Antiopa", "Venera"; od religioznih slika cuvene su "Vaznesenje Bogorodicino", "Polaganje Hristovo u grob", kao i mnogobrojne Bogorodice; nacinio je mnogobrojne portrete: "Karlo V na konju", "Covek s plavim ocima", "La Bela", "Papa Pavle III" i drugo. Umro je 1576. godine.
ko.je.ko.277 novim, -> #273, bjevdjic
" CARLS DIKENS " ............................. njega su duboko dirale " nepravicnosti drustvenog pokreta, i on ih je izneo na videlo i " zatalasao javno Evo zgodnog primera. Dikens, to je da se rasplačeš nad sirotom decom koju muče okrutni izrabljivači etc. Ako čitate Dikensova pisma, možete naći i kako prilično detaljno planira da istabači jedno nevaspitano dete iz komšiluka, jer mu lomi ogradu i svojim niskim poreklom kvari decu. Tja. Biografija zakazuje. A sad, da malo zakaže i sociologija: Kako objasniti da je Dikens - kao kritičar vulgarnog, izrabljivačlog kapitalizma ("njega su duboko dirle nepravičnosti") - u to isto vreme bio tako popularan i imao toliko upeha kod publike iz tog istog društva? Ma, ako se već pitate o "životu i delu", pitajte se - moj je savet - onda ovo: je l' mi nešto ova knjiga kaže za moj sopstveni život? S tim pitanjem se manje greši, i mada izgleda "obično" - može biti produktivnije od drugih.
ko.je.ko.288 balinda,
MILORAD GAVRILOVIĆ glumac i reditelj Rođen je 21. maja 1861. godine u Valjevu. Počeo je kao putujući glumac u raznim diletantskim družinama. Upravnik i prvak Narodnog pozorišta u Beogradu. Ostvario je kao glumac mnoge karakterne uloge (Ričard III, Egmont, Jago), vršeći uticaj na stil igre i prirodu govora drugih glumaca. Krajem veka počeo je i da režira drame. Umro je u Beogradu 26. aprila 1931. godine.
ko.je.ko.292 balinda,
DIMITRIJE CRNOBARAC državnik Rođen je 25. oktobra 1818. godine u Beogradu. Školovao se u Beču i Parizu, gde je i doktorirao. žlan Društva srpske slovesnosti i Državnog saveta. Kao ministar pravde i prosvete (1858-1859) ukinuo je upotrebu kvrga i torture, kao i zabranu upotrebe Vukovog pravopisa. Umro je u Beču 14. juna 1872. godine.
ko.je.ko.291 balinda,
MITA CENIĆ publicist Rođen je 1851. godine. Kao državni pitomac počeo je da studira medicinu u Parizu. Jedan od najistaknutijih pobornika socijalizma u Srbiji. Osuđivan je i proterivan. Pokretač socijalističkog lista Radnik, zatim Borbe i Istine. Poznato mu je delo Moja tamnovanja ili ispod zemlje i spis Bogoslov i doktor. Umro je u Beogradu 8. februara 1888. godine.
ko.je.ko.290 balinda,
JOVAN TOMAŠEVIĆ pravnik Rođen je 13. februara 1892. godine u Crmnici (Crna Gora). Posle gimanzije upisao se na pravne nauke u Beogradu. Još kao omladinac osuđen je na deset godina robije zbog "Bombaške afere". Mobilisan je 1914, a posle okupacije Crne Gore uspeo je da se prebaci u Francusku, gde će (u Poatjeu) završiti prava kao stipendista srpske vlade. Početkom 1919. vraća se u zemlju, radi na stvaranju SRPJ (Socijalističke radničke partije Jugoslavije) i postaje predsednik KP za Crnu Goru. Na izborima za Ustavotvornu skupštinu kandidovan je na listi KP Crne Gore. Posle "Obznane" prelazi u ilegalstvo i razvija široku delatnost Nezavisne radničke partije Jugoslavije. Umro je u Cetinju 3. aprila 1924. godine.
ko.je.ko.289 balinda,
PETAR DESPOTOVIĆ profesor Rođen je 9. oktobra 1847. godine u Somboru. Upravitelj Učiteljske škole u Aleksincu, profesor u Pakracu i Beogradu, školski nadzornik. Sa J. Blagojevićem pokrenuo je dečiji list Golub (1879). Bavio se istorijom srpskih škola u Ugarskoj i pisao pedagoške tekstove. Poznata je njegova Istorijska pedagogika za učitelje i učiteljice srpskih narodnih škola. Umro je u Kruševcu 1. jula 1917. godine.
ko.je.ko.287 balinda,
VLATKO VUKOVIĆ vojvoda Rođen je početkom XIV veka. Kao veliki vojvoda bosanski vodio je borbu sa Turcima i pobedio ih kod Bileća (1388). Učestovao je u Kosovskoj bici 1389, a kada je saznao za pogibiju kneza Lazara, povukao je vojsku u Bosnu. Opevan je u narodnim pesmama kao Vladeta vojvoda. Umro je 1392. godine.
ko.je.ko.286 balinda,
MIHAJLO VALTROVIĆ arheolog Rođen je 17. septembra 1839. godine u Beogradu. Kao državni pitomac studirao je arhitekturu u Karlsrueu. Profesor Velike škole, upravnik Narodnog muzeja u Beogradu, osnivač Srpskog arheološkog društva. žlan Srpske kraljevske akademije. Pokretač i urednik Starinara, u kome je objavio velik broj studija. Jedan je od pionira i najzaslužniji proučavalac srpske srednjovekovne arhitekture i umetnosti. Glavna dela su mu: Građa za istoriju umetnosti u Srbiji, Pogled na staru srpsku crkvenu arhitekturu i dr. Umro je u Beogradu 9. septembra 1915. godine.
ko.je.ko.285 balinda,
MIODRAG BORISAVLJEVIĆ književnik Rođen je 11. septembra 1893. godine u Užicu. Kao dobrovoljac učestvuje u Prvom svetskom ratu. Radio je kao direktor ribolovnog gazdinstva u Apatinu. Pisao je pripovetke i objavljivao u raznim listovima i časopisima. Objavio je i nekoliko knjiga za decu. Značajna su njegova dela: Vukovi, Među ljudima, Iz podunavskih šuma, Zaboravljeni svet, Na zemlji i dr. Umro je u Beogradu 20. avgusta 1978. godine.
ko.je.ko.284 balinda,
STOJAN RIBARAC političar Rođen je 6. februara 1855. godine u Svilajncu. Studirao je prava u Beogradu, a bavio se i advokaturom. Vođa Liberalne, kasnije Nacionalne stranke. Ministar unutrašnjih dela (1892), ministar pravde (1909) koji daje široku amnestiju političkim krivcima. Zauzimao se i za amnestiju osuđenih na procesu u Solunu. Ministar je i u prvim posleratnim vladama Kraljevine SHS. Umro je u Beogradu 3. avgusta 1922. godine.
ko.je.ko.294 balinda,
MIHAILO čIVKOVIĆ general Rođen je 22. septembra 1856. godine u Beogradu. Zbog toga što je bio za autoritativnu organizaciju srpske vojske, po uzoru na pruski način vaspitanja, nazvan je "gvozdeni general". Učestvovao je u svim ratovima Srbije od 1876. do 1919. Tokom Prvog svetskog rata istakao se kao komandant odbrane Beograda. Odlikovan je najvećim srpskim i stranim vojnim odlikovanjima. Umro je u Beogradu 28. aprila 1930. godine.
ko.je.ko.299 balinda,
DIMITRIJE PETROVIĆ vajar Rođen je 18. februara 1799. godine u Baji (Mađarska). Vajarstvo je studirao u Beču i bio sledbenik bečkog klasicizma. Veoma uspele su brojne njegove statue, nadgrobni spomenici, grbovi, medalje i oltari. Isklesao je i nekoliko grupnih, mitoloških kompozicija. žuven je njegov ikonostas Saborne crkve u Beogradu. Pronašao je nov metod livenja i opisao ga u knjizi koju je izdao u Beču (1845). Umro je u Beču 1852. godine.
ko.je.ko.298 balinda,
DOBRICA MILUTINOVIĆ glumac Rođen je 30. avgusta 1880. godine u Nišu. Počeo je da glumi u đačkim družinama i putujućim trupama. Prvak Narodnog pozorišta u Beogradu. Nenadmašan romantičarski glumac, redak talenat dramskog ostvarenja. Ostale su nezaboravne njegove uloge: Otela, Romea, Orlića i Don Karlosa, kao i uloge iz narodnih komada sa pevanjem (Seoski lola, Đido i dr.). žuven je njegov Mitke u Koštani. Umro je u Beogradu 18. novembra 1956. godine.
ko.je.ko.297 balinda,
MILIVOJE HADčI KOSTIĆ hirurg Rođen je 24. avgusta 1883. godine u Sarajevu. Medicinu je završio u Beogradu, a hirurgiju specijalizovao u Hamburgu, Parizu i Berlinu. Profesor Univerziteta u Beogradu, dugogodišnji šef katedre za hirurgiju, član Srpske akademije nauka i umetnosti. Prvi je kod nas počeo da operiše tumor mozga i kičmene moždine. Objavio je više stručnih radova u našim i stranim časopisima iz oblasti medicine. Najznačajnije mu je delo O genezi i lečenju peptičnog ulkusa. Umro je u Beogradu 21. februara 1974. godine.
ko.je.ko.296 balinda,
ĐORĐE JOVANOVIĆ vajar Rođen je 21. januara 1861. godine u Novom Sadu. Vajarstvo je učio u Beču, Minhenu i Parizu. Izrazit akademičar i veoma plodan u svome radu. Upravnik Umetničke škole u Beogradu, član Srpske akademije nauka. Njegova dela su: spomenik kosovskim junacima u Kruševcu, Milošu Obrenoviću u Požarevcu, Josifu Pančiću i vojvodi Mišiću u Beogradu, Branku Radičeviću u Sremskim Karlovcima i dr. Portretisao je velik broj državnika, vojskovođa, naučnika, umetnika i drugih znamenitih ljudi, načinivši njihove biste i medalje. Radio je alegorične grupe, figure i reljefe. Umro je u Beogradu 23. marta 1953. godine.
ko.je.ko.295 balinda,
DIMITRIJE ISAILOVIĆ leksikograf Rođen je 26. novembra 1783. godine u Dalju. Gimnaziju je završio u Sremskim Karlovcima, a studirao je filozofiju u Pešti. Profesor, a posle prelaska u Srbiju korektor, cenzor i urednik Srpskih novina. Jedan od osnivača beogradske Gimnazije, profesor Liceja, vrhovni inspektor svih škola u Srbiji. Glavni sekretar Državnog saveta, član Društva srpske slovesnosti. Objavio je više rečnika (francusko-srpski, nemačko-srpski, latinsko-srpski). Umro je u Beogradu 29. maja 1853. godine.
ko.je.ko.293 balinda,
MAŠO ĐUROVIĆ vojvoda Rođen je 1831. godine u Dupilu (kod Virpazara). Kao kapetan Dupila učestvuje u ratu sa Turcima 1852-1853, a 1860. postaje vojni komandant Crmničke nahije. U ratovima sa Turcima istakao se naročito na Krnjicima (1862) gde je zarobio 600 Turaka, zatim na Muratovici, Kiti, Rasinoj Glavici, Sađavcu i Meterizima (1861-1862), kao i na Sutormanu (1876-1878). Odlikovan je Zlatnom medaljom Obilića. Umro je u Dupilu 1917. godine.
ko.je.ko.300 asterix, -> #282, bjevdjic
> Rodjen 1798. godine. Francuski slikar, glavni predstavnik romantizma; > ... > zapazanja o umetnosti, narocito o slikarstvu. Umro je 1963. godine. Al je poživeo svaka mu čast ;)
ko.je.ko.301 bjevdjic,
FJODOR MIHAILOVIC DOSTOJEVSKI knjizevnik Rodjen 1821. godine. Ruski knjizevnik. Formirao se pod uticajem socijalista-utopista i na Gogoljevim knjizevnim tradicijama. Rana dela inspirisana su mu socijalnim tragedijama malih ljudi i prozeta odbranom otudjene ljudske sustine "ponizenih i uvredjenih". U karakterima svojih junaka otkrio je proces razdvajanja licnosti i njime motivisao mnoge njihove postupke. Kao ucesnik utopijsko- -socijalsitickog kruzoka M. V. Petrasevskog, uhapsen i osudjen na smrt 1849; kazna mu je zamenjena progonstvom u Sibir, gde je proveo 10 godina. Dela nastala na robiji, i kao rezultat psihickog preloma u autoru zbog gubljenja vere u revolucionarni preobrazaj i opravdanost takve borbe, docaravaju tesku tragiku ljudi koji svoje psiholoske krize resavaju ubistvom ili pobunom protiv sredine sa kojom su se sukobili, da bi na kraju nasli izlaz u hriscanskom smirenju, krotkosti i unutrasnjem samousavrsavanju. Njegovi junaci zive u sivim stambenim zgradama, sirotinjskim konacistima i sobama za izdavanje, krcmama i prljavim stubistima, i ta ih mesta kao kob okivaju bedom iz koje nema izlaza do smrti. Da bi privukao paznju citaoca na moralnu sadrzinu svojih romana, konstruisao je fabule na kriminalistickom zapletu i time pojacavao dramsku napetost, a nekim novelama davao formu ispovesti glavnih junaka, koji u prvom licu iznose svoje psihicke probleme. Dubina psihologije, poniranje u podsvest, traganje za korenima ljudske tragike u coveku, glavne karakteristike knjizevnih dela Dostojevskog, postale su osnovna preokupacija modernog romana, a njegov uticaj na razvitak svetske knjizevnosti izvanredno je znacajan. Dela: romani i povesti "Bedni ljudi", "Dvojnik", "Bele noci", "Netocka Nezvanova", "Ujkin san", "Selo Stepancikovo i njegovi stanovnici", "Ponizeni i uvredjeni", "Zlocin i kazna", "Braca Karamazovi", "Zli dusi", "Mladic", "Kockar", "Zapisi iz mrtvog doma", "Idiot" i drugi; publicistika "Piscev dnevnik", "Politicki napisi" i drugo. Umro je 1881. godine.
ko.je.ko.302 bjevdjic,
ALEKSANDAR SERGEJEVIC PUSKIN pesnik Rodjen 1799. godine. Veliki ruski pesnik; buntovan duh, poreklom iz stare, ali vrlo osiromasene plemicke porodice, bio je zbog svojih stihova posvecenih buni i slobodi ("Caadajevu", "Selo" i drugo) prognan iz prestonice; poginuo je u dvoboju 1837. godine koji je dosao kao posledica neprestanih spletki nejviseg ruskog drustva protiv pesnika. Lirika mu se odlikuje vehementnom osecajnoscu, merom i, iznad svega, dovrsenoscu i krajnjom jednostavnoscu izraza; ljubavni motivi, dominantni u celoj njegovoj lirici, bogatoj muzickim, slikarskim i psiholoskim elementima, smenjuju se povremeno sa patriotskim i revolucionarnim. Stojeci na pocetku ruskog realizma, Puskin je odmah dao roman, i to u stihovima, "Evgenije Onjegin" - delo za koje je Belinski rekao da je "enciklopedija ruskog zivota". Napisao je jos niz manjih (po obimu) dela te vrste: "Gavrilijada", "Grof Nuljin", "Kucica u Kolomni". U oblasti drame njegov "Boris Godunov" predstavlja znacajan datum ne samo u ruskoj dramskoj literaturi nego i u ruskom realizmu. U prozi, koju su neki od najvecih ruskih pisaca (Lav Tolstoj i drugi) smatrali nedostiznim uzorom, isticu se "Pripovetke pokojnog Ivana Petrovica Belkina", "Pikova dama", "Kapetanova kci", "Egipatske noci" i drugo. Ostala dela: male tragedije (u stihovima) "Gozba za vreme kuge", "Kameni gost", "Vitez-tvrdica", "Mocart i Salijeri"; poeme "Cigani", "Poltava", "Bronzani konjanik"; bajke u stihovima "Bajka o caru Saltanu", "Bajka u ribaru i ribici", "Bajka o popu i sluzi njegovom Baldi" i drugo.
ko.je.ko.303 bjevdjic,
FERNANDO MAGELAN moreplovac Rodjen oko 1480. godine. Cuveni portugalski moreplovac; stupio u sluzbu Spanije i poveo ekspediciju od pet brodova da bi otkrio novi pomorski put za Molucka ostrva ("Ostrva zacina") i osvojio kolonije: 1519. ispitao jugoistocne obale Juzne Amerike, otkrio moreuz (Magelanov moreuz) i njim prosao u Veliki okean; nazvao ga Tihi (Pacifik), jer u njemu nije doziveo bure kao u Atlanskom. Ubili su ga urodjenici 1521. godine na Filipinskim ostrvima, a ekspedicija je nastavila put oko sveta, koji je trajao sve do 1522; u Spaniju se vratio samo brod "Viktorija" sa 18 ljudi pod zapovednistvom Sebastijana del Kana; ovo prvo putovanje oko sveta nedvosmisleno je dokazalo da je Zemlja okrugla.
ko.je.ko.304 bjevdjic,
EVGENIJE SAVOJSKI vojskovodja Rodjen 1663. godine u Austriji, po rodjenju Francuz; istakao se u ratovima s Turskom i Francuskom; koristeci nepovoljne uslove Turske nanosi joj poraz kod Sente (1697), sto dovodi do zakljucenja Karlovackog mira; u austrijsko-turskom ratu (1716-18) pobedjuje kod Petrovaradina 1716, osvaja Beograd 1717, posle cega dolazi do sklapanja Pozarevackog mira 1718; u Beogradskoj tvrdjavi ostala je kapija princa Evgenija, a doskora su postojali i ostaci njegovog dvora na Dorcolu u Beogradu. Umro je 1736. godine.
ko.je.ko.312 bjevdjic,
NIKOLAJ ANDREJEVIC RIMSKI-KORSAKOV kompozitor Rodjen 1844. godine. Ruski kompozitor, istaknuti pripadnik grupe "Ruska petorica"; temeljno obrazovan muzicki teoreticar (napisao je, izmedju ostalog, klasicno delo "Principi orkestracije"); u svom stvaranju, koje se odlikuje snaznom dramatikom i raskosnim orkestarskim bojama, oslanjao se ne muzicke motive ruskog i azijskih naroda. Glavna dela: opere "Sadko", "Zlatni petao", "Snjegurocka", "Carska nevesta"; simfonijska dela "Spanski kaprico", "Fantazija na srpske teme"; solo-pesme i drugo. Umro je 1908. godine.
ko.je.ko.311 bjevdjic,
ISAK NJUTN fizicar Rodjen 1642. godine. Engleski fizicar, matematicar i astronom; prema opstem priznanju jedan od najvecih naucnika covecanstva; udario temelje klasicnoj fizici i visoj matematici; otkrio prirodni znak opste gravitacije (medjusobno privlacenje svih tela, "Njutnov zakon gravitacije"), pronasao i dao osnovne zakone i principe mehanike (tri osnovna zakona kretanja, "Njutnovi zakoni kretanja"), otkrio neke zakonitosti u nauci o zvuku, u nauci o toploti, usavrsio teleskop, zasnovao emisionu (korpuskularnu) teoriju svetlosti, izveo Keplerove zakone i pokazao mnoge zakonitosti kretanja nebeskih tela, stvorio osnove diferencijalnog i integralnog racuna nezavisno od Lajbnica (Njutn-Lajbnicova formula), nasao metodu pribliznog resavanja jednacina i metodu interpolacije, i drugo. Od 1703, pa sve do svoje smrti 1727, bio je predsednik Kraljevskog drustva (Akademije nauka). Dobio najveca naucna i drustvena priznanja. Glavno delo: "Matematicki principi filozofije prirode" (1687).
ko.je.ko.310 bjevdjic,
FELIKS MENDELSON kompozitor Rodjen 1809. godine. Nemacki kompozitor i dirigent; gradski muzicki direktor u Diseldorfu, upravnik lajpciskih "Gewandhaus" koncerata, osnivac Lajpciskog konzervatorijuma; veoma zasluzan za upoznavanje i ozivljavanje dela Johana Sebastijana Baha. Kao kompozitor jedan od istaknutih romanticara; sa uspehom se ogledao u svim podrucjima, izuzev u operi. Najznacajnija dela: uvertire ("Hebride" ili "Fingalova pecina" i drugo), scenska muzika ("San letnje noci"), cetiri simfonije, violinski i dva klavirska koncerta, klavirske kompozicije ("Pesme bez reci", "Ozbiljne varijacije"), solo-pesme, oratorijumi, horovi, kamerna muzika i drugo. Umro je 1847. godine.
ko.je.ko.309 bjevdjic,
DMITRIJ IVANOVIC MENDELJEJEV hemicar Rodjen 1834. godine. Ruski hemicar; kao tvorac Periodnog sistema hemijskih elemenata, jedna od najznacajnijih licnosti na polju hemije; u mnogobrojnim i raznovrsnim radovima (oko 500) obradjivao sva podrucja hemije, a i pitanja fizike, mineralogije, filosofije, pedagogije, pa cak i slikarstva; proucavao razvoj industrije u Rusiji, narocito uglja, nafte i metala; prvi preporucio podzemnu gazifikaciju uglja i hemijsku preradu nafte (danasnja petrohemija). Njegova knjiga "Osnovi hemije" prevedena je na mnoge strane jezike. Predlozen, ali nije bio izabran za clana Ruske akademije nauka. Umro je 1907. godine.
ko.je.ko.307 bjevdjic,
PETAR VELIKI car Rodjen 1672. godine. Ruski car od 1682-1725, osnivac mocne ruske drzave; proglasen za cara kao dete, a stvarno preuzeo vlast 1689. uklonivsi sa polozaja regenta, svoju sestru Sofiju; 1697-98. proputovao zapadnu Evropu da bi upoznao njena kulturna i tehnicka dostignuca: u Holandiji i Engleskoj ucio brodogradnju; sproveo dalekosezne reforme, cime je Rusiju izveo iz srednjovekovne zaostalosti; umesto stare vojske "strelaca", ciju je pobunu ugusio, uveo modernu vojsku i sagradio flotu; dovodio strane strucnjake i otvarao skole, osnovao Akademiju nauka, pokrenuo prve novine ("Vedomosti"), reformisao kalendar; suzbijao stetne obicaje nasledjene iz srednjeg veka i od Mongola; pomagao podizanje privrede otvarajuci rudnike i manufakture (preko 200); organizovao drzavnu upravu i Rusiju podelio na Gubernije; na uscu Neve 1701. godine osnovao novu prestonicu Petrograd. Vodio dva rata s Turcima, kojom su prilikom prvi put uspostavljene rusko-crnogorske politicke veze (vladika Danilo) i pobednicki rat protiv Svedske; zavrsen mirom u Nistadu 1721, kojim je izvojevao za Rusiju izlaz na Balticko more i polozaj velike sile ("severni rat"). Umro je 1725. godine.
ko.je.ko.306 bjevdjic,
DZEMS KLERK MAKSVEL fizicar Rodjen 1831. godine. Britanski fizicar, najveci teorijski fizicar XIX veka; dao pronalaske iz raznih oblasti fizike; u elektromagnetizmu dao cuvene "Maksvelove jednacine", stvorio elektromagnetsku teoriju svetlosti, pronasao da je svetlost elektromagnetske prirode (elektromagnetski talasi), dao teorijski osnov radio-talasa i radio-tehnike, matematicki formulisao mnoge Faradejeve pronalaske, razvio talasnu teoriju etra, itd. Glavna dela: "Traktat o elektricitetu i magnetizmu", "Teorija toplote", "Kretanje i materija", "Stabilnost Saturnovih prstenova", i drugo. Umro je 1879. godine.
ko.je.ko.305 bjevdjic,
EZEN DELAKROA slikar Rodjen 1798. godine. Francuski slikar, glavni predstavnik romantizma; radio portrete, istorijske kompozicije, predele, mrtve prirode; nastavljac tradicija Rubensa i Venecijanaca, izvrstan kolorist; sklon literarnim i egzoticnim sizeima, a pod uticajem romanticarskih shvatanja epohe i puta po severnoj Africi dao dela koja se odlikuju velikim temperamentom i dramaticnoscu ("Ulaz krsatasa u Carigrad", "Pokolj na Hiosu", "Smrt Sardanapalova", "Na barikadama 28. jula 1830"); ilustrovao Geteovog "Fausta". Znacajan mu je "Dnevnik", pun izvanrednih zapazanja o umetnosti, narocito o slikarstvu. Umro je 1863. godine.
ko.je.ko.308 bjevdjic,
VLADIMIR VLADIMIROVIC MAJAKOVSKI pesnik Rodjen 1893. godine. Ruski pesnik; bavio se i slikarstvom; poceo kao futurist, i jedan je od osnivaca ovog pravca u Rusiji; borio se protiv svih vrsta ugnjetavanja coveka, opevao predrevolucionarne i revolucionarne procese u ruskom drustvu; revolucionisao knjizevni jezik uvodjenjem vulgarizma, zargonskih izraza, kovanica i hiperbolizovanih metafora; od rane kubisticke lirike ubrzo presao na velike lirske poeme u kojima je sadrzana vera u covekovo oslobodjenje kroz osamljenicki bunt kojim siba drustvena zla; njegova pretezno monoloska poezija upucena je vise slusaocu nego citaocu. U periodu posle revolucije posebno neguje "revolucionarnu agitku", pise brojne stihove i feljtone u kojima popularise uspehe sovjetske vlasti; pod udar njegove ostre satire, specificnog ritma i izraza, najcesce dolazi malogradjanstina u svim svojim manifestacijama, narocito u ruskom drustvu; najsire je izrazena groteskno-fantasticnim komedijama, u kojima siba birokratiju i njen mehanizam. Njegovo celokupno stvaralastvo izvrsilo je ogromni uticaj na razvoj ruske poezije, a njegovi beskompromisni stavovi i postupci bili su predmet cestih kritika. Vaznija dela: pesme "Levi mars", "Prica o Kuzneckstroju", "Dogadjaj koji je doziveo Vladimir Majakovski letos u letnjikovcu", "Konferencijasi"; poeme "Oblak u pantalonama", "Flauta-kicma", "Rat i mir", "Dobro", "O tome", "Covek"; drame "Stenica", "Tus", "Misterija Buf". Izvrsio samoubistvo 1930. godine.
ko.je.ko.313 dutchman, -> #262, bjevdjic
Re: Mikelanđelo Ako se ne varam "grandiozno kube na crkvi" Svetog Petra je kopija kupole firentinske "Santa Maria del Fiore", koju je dizajnirao Bruneleski. Opet možda se i varam :)
ko.je.ko.314 vitez.koja, -> #300, asterix
#=> Al je poživeo svaka mu čast ;) Vek ipo u zdravlju i radu ? ps. pantelija lives !
ko.je.ko.316 bjevdjic,
NAPOLEON I BONAPARTA vojskovodja Rodjen u Ajaciju na Korzici 1769. godine. Jedan od najvecih vojskovodja i zavojevaca sveta, car Francuske; svrsio vojnu skolu u Brijenu u Francuskoj; prvi put se istakao u borbi protiv Engleza kod Tulona (1793), i u 24. godini dobio generalski cin; kao general, 1794. komandovao brigadom u Italiji; ugusio monarhisticku pobunu u Parizu 1795; kao komandant francuske vojske u Italiji 1796. i 1797. izvojevao niz pobeda protiv Austrije i Kampoformijskim mirom (1797) ukinuo Mletacku republiku; 1798-99. izvrsio pohod na Egipat; po povratku u Francusku, koristeci nezadovoljstvo koje je vladalo protiv Direktorijuma, izvrsio drzavni udar 18. brimera (9. novembra 1799) i zaveo rezim konzulstva (1799-1804). Prisvojio je gotovo neogranicenu vlast najpre kao "prvi konzul", a od 1802. kao "dozivotni konzul". Za vreme konzulstva izveo reforme u administraciji, prosveti, sudstvu i finansijama, i dao Francuskoj novi krivicni i gradjanski zakon (Nepoleonov kodeks); zakljucio konkordat sa papom Pijem VII i privrememo naterao na mir Austriju i Englesku. Koristeci postignute uspehe, 1804. proglasio se za imperatora. Dosavsi na vlast uspesima i pobedama, morao je kao car da se odrzava na vlasti novim pobedama. Zaveo je kruti apsolutizam, reorganizovao skolstvo, izgradio i uredio Pariz, drumove, kanale itd., ali je istovremeno drzao veliki deo Evrope pod svojom vlascu i vodio mnoge ratove. Neuspeli pohod na Rusiju 1812, poraz u bici kod Lajpciga 1813. i pad Pariza (31. marta 1814) prinudili su ga da abdicira i da se povuce na ostrvo Elbu, odakle se 1. marta 1815. vratio u Francusku, a 20. marta usao u Pariz. Posle kratkotrajne "vlade od 100 dana" i novog poraza kod Vaterloa (18. juna 1815), prognan je na ostrvo Svetu Jelenu; tamo je umro 1821. posle mucnog zatocenja od nekoliko godina. Njegovi posmrtni ostaci preneti su 1840. u Francusku, a sahranjen je u domu invalida u Parizu.
ko.je.ko.317 bjevdjic,
BENITO MUSOLINI drzavnik Rodjen 1883. godine. Italijanski drzavnik i politicar, predsednik fasisticke vlade; za vreme boravka u Svajcarskoj povezao se sa tamosnjim socijalistima, pa je po povratku u Italiju preko lista "Borba klasa" propagirao socijalisticke ideje; vec jula 1912. izabran je za direktora Socijalisticke partije, a u decembru preuzima upravu partijskog organa "Avanti"; po izbijanju I svetskog rata napusta list i pocinje izdavati "Italijanski narod", preko koga se zalaze za ucesce Italije u ratu na strani Saveznika; aktivno pomaze D`Anuncija u kampanji za pripajanje Rijeke Italiji i s njim osniva organizaciju Borbeni fasisticki odredi koja je bila zacetak buduce fasisticke partije. U vreme privredne krize, strajkova i revolucionarnog perioda, prikljucuje se desnici, vodi borbu protiv socijalista i definitivno osniva fasisticku partiju, 1919. u Milanu; oktobra 1922, sa kongresa fasisticke partije koji je odrzan u Napulju, organizuje pohod na Rim u kome ucestvuje 60.000 fasista; prestrasen pohodom i opstim stanjem u zemlji, kralj Viktor Emanuel poverava mu mandat za sastav vlade; otad pocinje njegova fasisticka diktatura u Italiji, koja se karakterise strahovitim terorom i imperijalistickom politikom; kao "duce" (vodj) vodio je imperijalisticke ratove protiv Etiopije 1936, Albanije 1939, Francuske 1940, Grcke 1940, Jugoslavije 1941, i SSSR-a 1941-43; 25. jula 1943. doziveo poraz u Velikom fasistickom vecu: kad je obrazovana nova vlada pod predsednistvom marsala Badolja, Musolini je uhapsen i interniran u jedan hotel na planini Gran Saso, odakle su ga 12. septembra 1943. oslobodili nemacki padobranci i prebacili u severnu Italiju; tu je proglasio pad monarhije i obrazovao vladu Italijanske fasisticke republike. Pri povlacenju nemackih snaga iz Italije pokusao je da pobegne preko granice, ali su ga partizani uhvatili i ubili u Dongu, na jezeru Komo 28. aprila 1945.
ko.je.ko.320 bjevdjic,
ELIZABETA I kraljica Rodjena 1533. godine. Engleska kraljica (od 1558), cerka Henrija VIII i Ane Bolen; oslanjajuci se na plemstvo i trgovacko-bankarsku burzoaziju sprovela niz mera koje cine prekretnicu u istoriji Engleske; jos ostrije "ogradjivanje" i proterivanje seljaka sa zemlje, osnivanje Londonske berze (1566) i niza trgovackih kompanija (najvaznija je Istocnoindijska, osnovana, 1600), jacanje trgovacke i ratne mornarice, osiguranje prevlasti anglikanske crkve (pogubljenje Marije Stjuart)) i osvajacka kolonijalna politika koja je, posle sloma spanske "Nepobedive armade", 1588. osigurala Engleskoj pomorsko prvenstvo i polozaj najjace kolonijalne sile. Umrla je 1603. godine.
ko.je.ko.321 bjevdjic,
ALEKSANDAR VELIKI kralj-vojskovodja Rodjen 356. godine pre nove ere. Makedonski kralj (od 336. do 323. pre nove ere), sin Filipa II, najveci vojskovodja starog veka, ucenik Aristotelov; dovrsio pokoravanje Grcke; 334. poveo rat protiv Persijanaca; osvojio Malu Aziju, Siriju, Egipat i Persiju, stigao do Inda; umro u Vavalonu 323. godine pre nove ere; neobicno hrabar; spada u red najvecih vojskovodja sveta; predstavnik metodicne i unistavajuce strategije; u oblasti taktike koristio je sadejstvo konjice i pesadije; njegov vojnicki genije zasnivao se i na sirokoj opstoj kulturi; zasluzan za sirenje helenske kulture po Istoku. O njemu i njegovim delima postoji ogromna knjizevnost; pricanje o njemu prodrlo je u srednjem veku i u staru srpsku knjizevnost ("Aleksandrida").
ko.je.ko.319 bjevdjic,
LUCIJE DOMICIJE NERON car Rodjen 37. godine. Rimski car od 54. do 68; na presto ga dovela majka, Agripina Mladja, posto je prethodno otrovala muza, cara Klaudija (vladao je od 41. do 54). Nastavljajuci politiku cara Tiberija (vladao je od 14. do 37) vodio ostru borbu protiv rimske aristokratije (senatorskog staleza), koja se protivila suzavanju prava senata i jacanju carske vlasti; pogubio je mnoge ugledne Rimljane i konfiskovao im imovinu; kao svirep despot, pogubio cak i svoju majku i svog ucitelja Seneku. Bolesno ambiciozan, zeleci da podrzava Aleksandra Makedonskog, vodio je skupe i nesigurne ratove na Istoku, uzalud pokusavajuci da osvoji Jermeniju, severnu obalu Crnog mora i Etiopiju. Trosio je mnogo na pozoriste, cirkuske igre i raskosan zivot; uobrazavajuci da je veliki umetnik, cesto se pojavljivao u pozoristu i cirkuskoj areni kao glumac, pevac, svirac i ucesnik u trci dvokolica. Iscrpevsi drzavnu blagajnu, opteretio je podanike, narocito u provincijama, novim porezima; otuda su za vreme njegove vladavine plamteli ustanci u Britaniji, Galiji i Judeji. Godine 64, u vezi s velikim pozarom Rima, nezadovoljstvo je zahvatilo i Italiju, nasavsi odraza najpre u glasinama da je on zapalio Rim, a zatim i u pobunama u vojsci. Najzad ga je jedna pobuna pretorijanaca oborila s vlasti, pa je izvrsio samoubistvo 68. godine.
ko.je.ko.318 bjevdjic,
ADOLF HITLER diktator Rodjen 1889. godine. Nemacki diktator, vodj nacisticke stranke, jedna od najmracnijih licnosti u istoriji covecanstva; histerik, skorojevic, fanatik, rusilacki duh. Uz podrsku nemacke krupne industrije, revansista i tadasnjeg drzavnog kancelara Papena, a zahvaljujuci popustljivosti prvenstveno velikih zapadnoevropskih zemalja, iskoristio materijalnu bedu i nezadovoljstvo nemackog naroda, nametnuo mu se za vodju, i poveo i njega i covecanstvo u katastrofu. Rodio se u Braunau, u Austriji, kao sin zeleznicara; bio crtac i dekorater u Minhenu (1912-14); dobrovoljac u nemackoj vojsci (1914-18); od 1919. clan male Nacionalsocijalisticke stranke, a od 1921. njen predsednik; 9. juna 1923. pokusao puc u Minhenu, osudjen na zatvor, ali je ubrzo pusten; 1925. reorganizovao stranku na vojnickoj podlozi (SS, SA i druge trupe). Zahvaljujuci popustljivosti socijaldemokrata, bedi i krizi 1929-33. i teroru svojih trupa, 1933. postao kancelar Rajha; 1934, posle smrti Hindenburga, proglasava se za vodju (Firer); uvodi fasisticku diktaturu; otpocinje nemilosrdno gonjenje Jevreje i komunista, ukida parlamentarizam, liberalizam, sindikate, slobodu, ljudska prava, slobodu stampe; nauka, umetnost, privreda, drzava, vojska ukopcavaju se ("glajhsaltuju") u partijski aparat; sve progresivne ljude zatvara u koncentracione logore. Popustljiva politika velikih zemalja i imperijalisticke suprotnosti omogucili su mu da Nemackoj prikljuci Austriju, porobi Cehoslovacku, a 1939. napadne Poljsku, cime je neposredno izazvao II svetski rat. Glavni je krivac za masovne zlocine koje su nacisti vrsili u toku II svetskog rata u okupiranim zemljama i samoj Nemackoj. Pred nadiranjem saveznickih armija 30. arpila 1945. izvrsio je samoubistvo u bunkeru Rajhskacelarije.
ko.je.ko.323 bjevdjic,
INDEX BIOGRAFIJA U TEMI "KO JE KO" ---------------------------------- Poruka Ime i Prezime ---------------------------------- 12.240 OTO FON BIZMARK 12.241 VOLFGANG AMADEUS MOCART 12.242 SERGEJ MIHAJLOVIC AJZENSTAJN 12.243 DZDRDZ GORDON BAJRON 12.244 RENE DEKART 12.245 OSKAR VAJLD ---------------------------------- 12.262 MIKELANDJELO BUONAROTI 12.263 NILS BOR 12.264 ZAN LAFONTEN 12.265 HEKTOR BERLIOZ 12.266 HENDRIK ANTON LORENC 12.267 VELA NIGRINOVA ---------------------------------- 12.271 NIKOLAJ VASILJEVIC GOGOLJ 12.272 ABRAHAM LINKOLN 12.273 CARLS DIKENS 12.274 BJERNSTERNE BJERNSON 12.275 KARL MAJ 12.276 VECELI TICIJAN ---------------------------------- 12.301 FJODOR MIHAILOVIC DOSTOJEVSKI 12.302 ALEKSANDAR SERGEJEVIC PUSKIN 12.303 FERNANDO MAGELAN 12.304 EVGENIJE SAVOJSKI 12.305 EZEN DELAKROA 12.306 DZEMS KLERK MAKSVEL ---------------------------------- 12.307 PETAR VELIKI 12.308 VLADIMIR VLADIMIROVIC MAJAKOVSKI 12.309 DMITRIJ IVANOVIC MENDELJEJEV 12.310 FELIKS MENDELSON 12.311 ISAK NJUTN 12.312 NIKOLAJ ANDREJEVIC RIMSKI-KORSAKOV ---------------------------------- 12.316 NAPOLEON I BONAPARTA 12.317 BENITO MUSOLINI 12.318 ADOLF HITLER 12.319 LUCIJE DOMICIJE NERON 12.320 ELIZABETA I 12.321 ALEKSANDAR VELIKI ---------------------------------- Nastavak 1. aprila 1994. godine
ko.je.ko.324 hose, -> #240, bjevdjic
ń:) OTO FON BIZMARK ń:) drzavnik žuo sam da je bio srbin po poreklu? Jel' tačno ? HOSE
ko.je.ko.330 bjevdjic,
CARLI CAPLIN glumac Rodjen 1889. godine. Filmski glumac, scenarist, reditelj i kompozitor, jedan od najvecih svetskih umetnika. Rodjen u bedi, karijeru poceo u putujucim cirkusima Engleske. Na filmu se prvi put pojavio u SAD, snimajuci za kompaniju Kiston kratke sale. Ubrzo stvara lik Sarla, skitnice punog osecanja i dobrote, malog deliju. Kao jedan od osnivaca i suvlasnik kompanije Junajted Artist ("Ujedinjeni umetnici") snimio svoje najvece filmove. Gonjen hajkom najreakcinarnijih krugova SAD bio prinudjen da napusti Holivud. U Londonu snimio "Svetlosti pozornice" (1953). Glavni filmovi: "Idila u polju", "Mirna ulica", "Hodocasnik", "Kid", "Potera za zlatom", "Cirkus", "Svetlosti velegrada", "Moderna vremena", "Veliki diktator", "Gospodin Verdu", "Jedan kralj u Njujorku" i drugi. Umro je 25. decembra 1977. godine.
ko.je.ko.331 bjevdjic,
ROBERT SUMAN kompozitor Rodjen 1810. godine. Nemacki kompozitor i muzicki pisac, jedan od najznacajnijih predstavnika romantizma; istice se kao muzicki liricar i autor klavirskih minijatura; osnovao je casopis "Neue Zeitschrift fur Music", u kome je vodio odlucnu borbu protiv negativnih pojava i konzervatizma u muzici svoga vremena. Dela: solo-pesme (ciklusi "Pesnikova ljubav", "Ljubav i zivot zene"), klavirske kompozicije "Karneval", "Simfonijske etide", "Decje scene", koncerti za klavir, za violoncelo i orkestar, simfonije, kamernu muziku i drugo. Umro je 1856. godine.
ko.je.ko.332 bjevdjic,
KLAUDIO MONTEVERDI kompozitor Rodjen 1567. godine. Italijanski kompozitor, jedan od najistaknutijih operskih kompozitora iz epohe ranog baroka; muzicar u sluzbi vojvode od Mantove, kapelnik crkve Svetog Marka u Veneciji; uneo mnoga nova izrazajna sredstva u operski stil i vokalnu muziku. Dela: opere "Orfeo", "Ariana", "Krunisanje Popeje", zatim 9 knjiga svetovnih madrigala, mise, kanconete i drugo. Umro je 1643. godine.
ko.je.ko.333 bjevdjic,
HORACIO NELSON admiral Rodjen 1758. godine. Engleski admiral, baron od Nila; ucestvovao u 140 bitaka i 40 puta ranjavan; izgubio oko u bici kod Kalvija, 1794, a desnu ruku u bici kod Tenerife, 1797; kod Abukira, 1798, i kod Trafalgara, 1805, konacno unistio francusku flotu, ali je bio smrtno ranjen; ovim pobedama onemogucio je Napoleonovu invaziju na Britansko ostrvo. Podignut mu je spomenik u Londonu, na Trafalgar-skveru.
ko.je.ko.334 bjevdjic,
NIKOLAJ II ALEKSANDROVIC car Rodjen 1868. godine. Ruski car od 1894. do 1917, sin Aleksandra III, poslednji vladar feudalno-kapitalisticke Rusije, cije su nacionalne i drustvene suprotnosti dovele do sloma starog poretka i pobede revolucionarnih snaga ("oktobarska revolucija"). Posle neuspelog rata protiv Japana 1904-05, s mukom je ugusio revoluciju u zemlji, 1905; pred opasnocsu od Viljemove Nemacke, njegova vlada okoncala je ranije sporove sa Engleskom, s kojom je zakljucila savez 1907, cime je konacno formirana antanta Rusije, Engleske i Francuske. U duhu opste atantine politike, bio je na strani Srbije u aneksionoj krizi 1908-09, a u istocnom pitanju zastupao nacelo narodnosti, u kojem je smislu postigao sporazum sa Italijom (1909); objavio rat Austriji 1914, i tako upleo Rusiju u ratni obracun velikih sila; posle vojnih poraza 1915. i izbijanja revolucije 1917, dao ostavku na presto; streljale su ga revolucionarne snage u julu 1918. godine.
ko.je.ko.335 bjevdjic,
PJOTR ILJIC CAJKOVSKI kompozitor Rodjen 1840. godine. Ruski kompozitor; najistaknutiji ruski simfonicar XIX veka; dao sintezu evropskog artizma i narodne osecajnosti. Komponovao sest simfonija (najpoznatija poslednja, "Pateticna"), uvertire, koncerte za klavir, za violinu i orkestar, kamernu muziku, solo-pesme, klavirske kompozicije; opere "Evgenije Onjegin", "Pikova dama" i druge; balete "Labudovo jezero", "Uspavana lepotica" i drugo. Umro je 1893. godine.